25th General Chapter symbol

Międzynarodowa Refleksja Solidarności

 

Sprawiedliwość społeczna i wyzwolenie

Luty 2024

pdf (123 KB)

Wprowadzenie

Prawa człowieka, możliwości, godność, obrona życia, edukacja, zrównoważony rozwój, solidarność i współpraca są ściśle związane z poszukiwaniem sprawiedliwości społecznej i wyzwolenia. W Starym Testamencie sprawiedliwość jest postrzegana jako „wierność Boga, czynienie tego, co słuszne i sprawiedliwe”. (por. Pwt 32, 4) Zgodnie z nauką społeczną Kościoła, urzeczywistnianie sprawiedliwości ma na celu promowanie całkowitego i integralnego wyzwolenia osoby ludzkiej w wymiarze ziemskim i transcendentnym, przyczyniając się do budowania Królestwa Bożego.

Wezwanie do modlitwy

O Boże, otwórz moje oczy, abym mógł dostrzec przyczyny niesprawiedliwości i ucisku;

Otwórz moje uszy, abym mógł słuchać wołania ziemi i ubogich;

Otwórz moje serce, abym mógł żyć miłosierdziem;

Otwórz moje ręce, abym mógł działać kierując się sprawiedliwością i pokojem. Amen

Doświadczenie

Nasze codzienne doświadczenie w Stowarzyszeniu Społeczno-Kulturalnym im. Matki Teresy od Jezusa jest sprzeczne z dehumanizującym i wykluczającym systemem, który panuje w wielu częściach świata. Przyjmujemy dzieci i młodzież z rodzin żyjących w sytuacjach zagrożenia społecznego i osobistego. Dla nas było to wyzwanie i okazja do promowania sprawiedliwości społecznej i wyzwolenia poprzez poznanie historii życia każdego dziecka i nastolatka oraz skupienie się na kwestiach społeczno-kulturowych, osobistych, społecznych i rodzinnych. Wymiana wiedzy, nauka wspólnego życia, ćwiczenia obywatelskie oraz odkrywanie i rozwijanie darów i zdolności każdego dziecka i nastolatka odbywa się poprzez zajęcia komputerowe, taniec, sztukę, kręgi konwersacyjne, muzykę i teatr. Punktem kulminacyjnym są dyskusje przy okrągłym stole, podczas których dzieci dzielą się swoim życiem, obawami, marzeniami i sytuacjami konfliktowymi w rodzinie, w szkole i na ulicy. Są wysłuchiwane i otrzymują wskazówki oraz szkolenia, aby budować odporność i przezwyciężać trudności doświadczane w delikatnym kontekście rodzinnym i społecznym, w którym żyją.

Wraz z pandemią jeszcze bardziej nasiliły się wewnętrzne konflikty, zaburzenia, niepokoje, pobudzenie, brak koncentracji i przemoc. Rosnące wyzwania wymagają od nas skupienia się na działaniach humanizujących, nadających priorytet przyjęciu, szacunkowi, zrozumieniu indywidualności i ograniczeń oraz zawsze starających się potwierdzić potencjał, który przyczynia się do budowania bardziej uczciwego i sprawiedliwego społeczeństwa. Staramy się zapewnić środowisko, które generuje głębokie doświadczenia zmian, podkreślając i doceniając życie i rozwój w zdrowych relacjach międzyludzkich. Miejsce, w którym dzieci i młodzież mogą być sobą, tworzyć, bawić się i marzyć każdego dnia o zmianie swojego życia i zdobyciu swoich praw stało się wsparciem i miejscem, które generuje marzenia i pomaga im zobaczyć i uwierzyć, że inny świat jest możliwy – sprawiedliwy, humanitarny i bez ucisku.

Nasze działania edukacyjne opierają się na „przekonaniu, że przez wewnętrzną przemianę człowieka przemienia się świat” (Jesteście Posłane, Konstytucja 22).

Refleksja

Jakie sytuacje niesprawiedliwości społecznej i ucisku uniemożliwiają nam stworzenie bardziej sprawiedliwego i humanitarnego świata? Jakie są ich podstawowe przyczyny? Na jakie drogi zapraszają nas Wezwanie i Akta 25. Kapituły Generalnej, aby promować zmiany systemowe? Jakie doświadczenia /świadectwa inspirują mnie do modlitwy i działania na rzecz sprawiedliwości społecznej i wyzwolenia w miejscu, w którym pracuję i na całym świecie?

W encyklice „Fratelli Tutti” Papież Franciszek wskazuje sposoby działania w celu wyeliminowania przyczyn niesprawiedliwości oraz promowania sprawiedliwości społecznej i wyzwolenia: zasadniczo sposoby te to żywe braterstwo i przyjaźń społeczna. Podkreślamy kilka punktów do refleksji i odpowiedzi, aby stworzyć bardziej sprawiedliwy, ludzki i wyzwolony świat:

  1. Jesteśmy wezwani do przemyślenia naszego stylu życia, naszych relacji, organizacji naszych społeczeństw, a przede wszystkim sensu naszej egzystencji. (FT 33) Nadzieja jest w stanie spojrzeć poza wygodę i otworzyć nas na wielkie ideały. (FT 55)
  2. Gościnność jest konkretną formą otwartości i spotkania. (FT 90) Miarą duchowej wartości życia człowieka jest miłość, kryterium ostatecznej decyzji o wartości ludzkiego życia. Największym niebezpieczeństwem jest brak miłości. (FT 92)
  3. Życie w przyjaźni społecznej oznacza urzeczywistnianie braterstwa między ludźmi, promowanie spotkań, solidarności. (FT 148). Nie możemy zamykać drzwi; zawsze muszą istnieć możliwości wejścia.
  4. Najlepszą polityką jest „miłość społeczna”, do której wszyscy są wezwani; godność ludzka jest podkreślana jako ideał, uważany za projekt polityczny, społeczny i kulturowy. (FT 183).
  5. Musimy leczyć rany i przywracać pokój. Potrzebujemy śmiałości i prawdy. (FT 225) Budowanie pokoju społecznego w kraju nigdy nie jest zakończone; jest to zadanie i zobowiązanie każdego. (FT 232).

Działanie

Sprawiedliwość i wyzwolenie były w centrum życia i misji Jezusa. Kierując się spojrzeniem, odczuciami, myślami i działaniami Jezusa Chrystusa:

  1. Wymień do 3 sytuacji niesprawiedliwości społecznej i ucisku, zidentyfikuj ich przyczyny i wybierz sposoby zaradzenia im.
  2. Słuchaj, rozważaj, módl się i zdecyduj się przeprowadzić konkretne działanie, które w świetle Laudato Si’ przyniesie sprawiedliwość społeczną i wyzwolenie w twojej okolicy, przyczyniając się w ten sposób do postępu zmian systemowych.

Modlitwa końcowa

Boże miłości, nadziei, sprawiedliwości i pokoju, inspiruj nadal i zachęcaj nas do wprowadzania zmian systemowych, do reagowania na potrzeby naszych czasów i odpowiadania na nie w sposób „oparty na prawdzie, zbudowany według nakazów sprawiedliwości, ożywiony i dopełniony miłością i urzeczywistniany w klimacie wolności.” (Pacem in Terris 167)

 

Opracowanie: Siostra Leticia Antonello, Prowincja Ameryki Łacińskiej i Karaibów dla Międzynarodowej Sieci Shalom
Grafika pochodzi z 25. Kapituły Generalnej, projekt: Joyelle Proot, SSND CP