
Międzynarodowa Refleksja Solidarności
Wychowawcy poszukują konkretnych sposobów wyelimino-wania podstawowych przyczyn niesprawiedliwości
Październik 2026
Wprowadzenie
W Wezwaniu 25. Kapituły Generalnej głosimy: „Jesteśmy wychowawczyniami we wszystkim, czym jesteśmy i co robimy, poszukując konkretnych dróg eliminacji podstawowych przyczyn niesprawiedliwości”. Nieustannie wybieramy sposoby życia i służby, które wzywają nas do rozwoju. Jak stwierdza Konstytucja Jesteście Posłane w punkcie 23, wybieramy sposoby życia i służby, które wzywają do rozwoju i wspierają innych w ich rozwoju. Wiemy też, że możemy to osiągnąć jedynie poprzez życie i pracę z Bogiem.
Wezwanie do modlitwy
„Dla rozwoju naszej osobowości we wspólnocie najistotniejsze jest: nieustanne i powtarzające się wezwanie Boga i nasza stała na nie odpowiedź… Prowadzone przez Boga i wspierane przez wspólnotę, wciąż na nowo kierujemy nasz wzrok na Jezusa Chrystusa, który uzdalnia nas do harmonizowania wielorakich wymiarów naszego życia.” (Jesteście Posłane, DG 113)
Refleksja
Bycie wychowawczyniami we wszystkim, czym jesteśmy i co robimy, oznacza coś więcej niż tylko dzielenie się wiedzą. Oznacza to pomaganie sobie i innym w głębszym spojrzeniu na rzeczywistość: w rozpoznawaniu postaw, relacji, struktur i sposobów życia, które przyczyniają się do niesprawiedliwości, oraz w odkrywaniu alternatyw sprzyjających sprawiedliwości, pokojowi i trosce o stworzenie.
Papież Franciszek przypomina nam, że trwała zmiana wymaga czegoś więcej niż tylko reagowania na skutki niesprawiedliwości. Wymaga ona nawrócenia – nowych przekonań, postaw i sposobów życia. Edukacja na rzecz przemiany może pomóc nam zadawać nie tylko pytania: „Kto cierpi i jak możemy na to zareagować?”, ale także: „Dlaczego tak się dzieje? Co sprawia, że ta niesprawiedliwość trwa? Co należy zmienić?”
„Wiele spraw musi zmienić swój kierunek, ale przede wszystkim to cała ludzkość potrzebuje przemiany. Brakuje świadomości wspólnego pochodzenia, wzajemnej przynależności i wspólnej przyszłości dla wszystkich. Ta podstawowa świadomość umożliwi rozwój nowych przekonań, postaw i stylów życia. W ten sposób staje przed nami wielkie wyzwanie kulturowe, duchowe i edukacyjne, oznaczające długie procesy odrodzenia”. (Laudato Si’ 202)
Kiedy zastanawiamy się nad otaczającą nas rzeczywistością:
- Jaką niesprawiedliwość lub cierpienie powinienem dostrzec głębiej?
- Jakie postawy, wybory, systemy lub struktury leżą u jej podstaw i sprawiają, że zjawisko to trwa?
- W jaki sposób spotkanie z tą rzeczywistością przyczynia się do mojego rozwoju i przemiany?
- Jako wychowawca – we wszystkim, czym jestem i co robię – w jaki sposób mogę pomóc innym dostrzec te podstawowe przyczyny i wyobrazić sobie inne rozwiązanie?
Działanie
Nasze powołanie jako wychowawców nie kończy się na uświadamianiu. Edukacja na rzecz przemian skłania nas do działania. Kiedy uświadamiamy sobie nasze wzajemne powiązania i wykraczamy poza indywidualizm, zaczynamy dostrzegać, że nasze osobiste wybory i nasze wspólne działania mogą albo podtrzymywać niesprawiedliwość, albo przyczyniać się do zmiany warunków, które ją powodują.
„Zawsze można rozwinąć nową zdolność do wyjścia ku innym. Bez niej nie rozpoznajemy wartości właściwej innym stworzeniom, nie obchodzi nas troska o potrzeby innych, nie jesteśmy zdolni postawić sobie granice, aby uniknąć cierpienia lub degradacji tego, co nas otacza. Zasadnicza postawa auto-transcendencji, przełamująca izolację i autoreferencyjność, jest źródłem umożliwiającym wszelką troskę o innych i o środowisko. Jest także tym, co umożliwia zrodzenie się reakcji moralnej niezbędnej do oceny skutku każdego działania i każdej osobistej decyzji wykraczającej poza nas. Kiedy jesteśmy w stanie przezwyciężyć indywidualizm, to można skutecznie wypracować alternatywny styl życia i staje się możliwa poważna zmiana w społeczeństwie.” (Laudato Si’ 208)
W naszych zróżnicowanych kontekstach w regionie Azji i Oceanii oraz w całym Zgromadzeniu przejawy niesprawiedliwości są różne, ale wezwanie pozostaje takie samo: spojrzeć głębiej niż to, co widzimy, starać się zrozumieć ich przyczyny oraz uczestniczyć w przemianie ludzi i struktur.
W tym miesiącu wybierz jedną niesprawiedliwość, która dotyka twojej lokalnej społeczności lub naszego wspólnego domu. Dowiedz się więcej o jej podstawowych przyczynach. Zwróć szczególną uwagę na opinie osób, które najbardziej odczuwają jej skutki. Następnie określ jeden konkretny sposób – osobisty, społeczny, edukacyjny lub systemowy – dzięki któremu możesz pomóc w rozwiązaniu przyczyny, a nie tylko jej skutków.
Czego Bóg może oczekiwać ode mnie – i od nas – abyśmy się nauczyli, zmienili i zrobili?
Modlitwa końcowa
O Panie, ogarnij nas swoją mocą i światłem,
pomóż nam chronić wszelkie życie,
przygotowywać się na lepszą przyszłość,
na nadejście Twojego Królestwa
sprawiedliwości, pokoju, miłości i piękna.
Chwała Tobie!
Amen.
Opracowanie: Siostra Judith Kamada, SSND z Gałęzi Azja-Oceania (Japonia), dla Międzynarodowej Sieci Shalom.
Grafika pochodzi z projektu Joyelle Proot, SSND CP na 25. Kapitułę Generalną









