Międzynarodowa Refleksja Solidarności

Solidarność z bezbronnymi

Listopad 2023 – pdf 317 KB

Wprowadzenie

Jako zasada katolickiej nauki społecznej, solidarność polega na uznaniu naszych wzajemnych powiązań ze wszystkim, co Bóg stworzył oraz na aktywnej współpracy i podejmowaniu działań na rzecz wspólnego dobra. Jest to cnota moralna i postawa społeczna, która wyłania się z osobistego i wspólnotowego nawrócenia ekologicznego w naszym wspólnym człowieczeństwie; staramy się budować właściwe relacje w duchu jedności między ludźmi, narodami i orga-nizacjami. Dla nas, jako zgromadzenia Laudato si’, solidarność jest kwestią sprawiedliwości (por. LS 159): nauczanie, popieranie i działanie na rzecz godności wszelkiego życia. „Wezwane do solidarności z całym stworzeniem, jesteśmy gotowe, osobiście i wspólnotowo, zaryzykować tym wszystkim kim jesteśmy i co posiadamy, ze względu na posłannictwo/misję Jezusa Chrystusa”. (Wezwanie do solidarności, 22. Kapituła Generalna)

Wezwanie do modlitwy

Boże, doprowadź nas do lepszego zrozumienia tego, co naprawdę oznacza i jak wygląda jedność z naszymi braćmi i siostrami w naszych wysiłkach, by żyć zgodnie z naszym wezwaniem do solidarności z bezbronnymi.

Doświadczenie

Często, gdy wzywa się aktywistów do reagowania na kwestie wpływające na prawa rdzennych mieszkańców, oczekuje się, że będą ich reprezentować i walczyć o sprawiedliwość. Nie tak dawno temu nasz rząd postanowił spotkać się z wojskiem amerykańskim i sporządzić umowę dotyczącą budowy nowego szpitala na terenie wojskowym. Wojsko miało wydzierżawić ziemię rządowi Guam na 50 lat. Krótko mówiąc, ziemia, o której mowa, została przejęta przez rząd Stanów Zjednoczonych podczas II wojny światowej pod pozorem prawa własności. Zwrot ziemi rdzennym właścicielom nigdy nie nastąpił. Umowa została sporządzona przez wojsko USA i wysłana do gubernatora Guam w celu jej podpisania. Od samego początku ludzie nie mogli uczestniczyć w żadnych zamkniętych spotkaniach. Grupa obywateli wykorzystała stacje radiowe, aby poinformować ogół społeczeństwa o swoich odczuciach związanych z tym przedsięwzięciem. Lamentowali: „Jak wojsko śmie pobierać od nas opłaty za korzystanie z naszej własności? Dlaczego jesteśmy trzymani z dala od dyskusji? Gdzie są nasi wybrani urzędnicy?”

Nie chodziło o to, że ludzie nie wystąpili przeciwko budowie nowego szpitala. Wynikało to raczej z braku szacunku i forum, na którym ludzie mogliby wyrazić swoje poglądy na temat tego, jak wojsko amerykańskie „… pogwałciło prawa, przestąpiło przykazania, złamało wieczyste przymierze.” (por. Iz 24, 5). Wierzcie lub nie, ludzie w ogóle, wybrani prawodawcy, wybrany prokurator generalny, młodzież i aktywiści zjednoczyli się w tej sprawie i zaprotestowali przeciwko gubernatorowi i wojsku USA za pośrednictwem prostego medium: stacji radiowych.  Podstawową lekcją dla rdzennej ludności jest to, że nie trzeba być aktywistą, aby protestować. Każdy może odpowiedzieć na wezwanie, stanąć w solidarności z innymi i podejmować decyzje dla wspólnego dobra. Aktywna współpraca i podejmowanie działań na rzecz wspólnego dobra to właśnie solidarność. Jest to duch otwarty na dialog i pokojowe reakcje, który dąży do budowania, a nie niszczenia, do jednoczenia, a nie dzielenia. Razem mamy nadzieję, że „będziecie święcić pięćdziesiąty rok, oznajmicie wyzwolenie w kraju dla wszystkich jego mieszkańców. Będzie to dla was jubileusz – każdy z was powróci do swej własności i każdy powróci do swego rodu.„. (Kpł 25, 10)

Refleksja

Kontekstem solidarności jako cnoty jest wolność i sprawiedliwość. Solidarność w rodzinie ludzkiej oznacza szczególne zaangażowanie na rzecz najbardziej bezbronnych i zmargina-lizowanych pośród nas. Naturalna jedność rodziny ludzkiej nie może być w pełni zrealizowana, gdy ludzie cierpią z powodu ubóstwa, dyskryminacji, niesprawiedliwości, ucisku, przymusowej migracji, niewolnictwa i wyobcowania społecznego, co prowadzi do wykluczenia ze znaczącego uczestnictwa w większej społeczności.

Być może naszym pierwszym doświadczeniem solidarności są nasze rodziny, w których jesteśmy połączeni miłością i jednością. Każda rodzina jest powołana do tego, by być wyrazem miłości i solidarności oraz świadkiem tego samego wobec świata. Nasze wspólne człowieczeństwo natychmiast i nieodwołalnie łączy nas z resztą ludzkiej rodziny poprzez znaczące uczestnictwo, świadomie wybrane i praktykowane. Gotowość do uczestnictwa przy jednoczesnym dążeniu do sprawiedliwości społecznej jest społeczną cnotą solidarności. Dlatego solidarność jest akceptacją naszej społecznej natury i afirmacją wspólnych więzi, wykraczającą poza granice, ideologie i własny interes oraz uznającą wrodzoną godność każdej osoby.

W szczególny sposób solidarność zachęca do dążenia do równości i sprawiedliwości na poziomie lokalnym, krajowym i międzynarodowym. Jej najpewniejszym fundamentem jest wiara i godność życia. Prawdziwy humanizm zakłada miłość i szacunek dla każdego człowieka.  Jednak w naszym upadłym świecie tylko uznanie tożsamości Boga i jedności w Chrystusie zapewni realizację solidarności jako podstawy lepszego przyszłego porządku świata. Jest to cnota społeczna, która przynosi wiele owoców i błogosławieństw, które występują w różnych formach i wpływają na całe życie. Owocuje zdrowym społeczeństwem, dobrze prosperującą gospodarką, troską o tych, którzy znajdują się na marginesie i strukturami, które chronią rodzinę”. („Solidarność: Fundamentalna cnota społeczna”, ks. Robert A. Sirico, lipiec 2010 r.)

Fratelli Tutti wzywa do odnowionego zaangażowania w odpowiedzialność społeczną i do wysiłków na rzecz stworzenia bardziej równego i sprawiedliwego społeczeństwa. Wzywa jednostki i społeczeństwa do przezwyciężania podziałów, promowania dialogu i pracy na rzecz wspólnego dobra. Zachęca do poczucia wspólnej odpowiedzialności za siebie nawzajem i opowiada się za globalną kulturą solidarności, która obejmuje zasady współczucia, sprawiedliwości i współpracy.

Działanie

  • Zastanów się nad „wartością solidarności” w Fratelli Tutti #114-117. Jak wyglądałoby Twoje zaangażowanie w solidarność z osobami w trudnej sytuacji?
  • Jak możemy pozostać otwarci, obserwować, rozeznawać i reagować na takie niedostatki i niesprawiedliwe systemy? Czym jest „więcej” w naszym wezwaniu i odpowiedzi, by „cierpieć z” bezbronnymi?
  • Sytuacja Guam jest jedną z wielu walk rdzennej ludności w naszym świecie. Jeśli jesteś w stanie zrobić coś w ramach solidarności z rdzenną ludnością, co by to było? Podziel się tym ze swoją wspólnotą.

Modlitwa końcowa

Boże, Ojcze nas wszystkich, wezwij nas, abyśmy byli prawdziwymi braćmi i siostrami w Jezusie. Niech nasze wysiłki na rzecz solidarności z całym Twoim stworzeniem będą zakorzenione w słowach Jezusa „…cokolwiek uczyniliście najmniejszemu z moich braci i sióstr, Mnieście uczynili.” Amen. 

Opracowane przez Connie Guerrero, Współpracowniczkę SSND & Siostrę Francine Perez z Azji-Oceanii,

dla Międzynarodowej Sieci Shalom. Grafika pochodzi z Kierunku 24. Kapituły Generalnej.