Międzynarodowa Refleksja Solidarności

Równowaga

Wprowadzenie

„Nie można już z pogardą i ironią traktować prognoz katastroficznych. Moglibyśmy zostawić następnym pokoleniom zbyt wiele gruzów, pustyń i śmieci. Tempo spożycia, produkcji odpadów i zmian środowiska przekroczyło możliwości planety na tyle, że dotychczasowy styl życia, będąc niemożliwym do utrzymania, może skończyć się tylko katastrofą, jak to już rzeczywiście dzieje się od czasu do czasu w niektórych regionach. Złagodzenie skutków obecnej dysproporcji zależy od tego, co robimy dziś…”, pisze Papież Franciszek w encyklice Laudato si’ (161).

„Ponieważ Ziemia i jej bogactwa są darem Boga dla całej ludzkości”, Konstytucja Jesteście Posłane również wzywa nas do szanowania rzeczy stworzonych, używania ich oszczędnie
i sprawiedliwie. „Jesteśmy zatroskane o współczesnych nam ludzi i o potrzeby przyszłych pokoleń”(DG 19). Dlatego jest to zasadnicza sprawa: aby myśleć w sposób odpowiedzialny
o tym co w naszym codziennym życiu i doświadczeniu sprawia, ze zaniedbujemy szacunek i troskę o stworzenie; aby działać na podstawie wewnętrznego przekonania; oraz by rozwijać świadome podejście, które przekracza horyzonty naszych lokalnych społeczności i państw, „aby usłyszeć zarówno wołanie ziemi, jak i krzyk biednych” (Laudato si’ 49).

Wezwanie do modlitwy

Wszechmogący Boże, spraw, „niech nastanie czas pamiętany jako przebudzenie nowego szacunku do życia, mocnego postanowienia osiągnięcia równowagi, przyspieszenia walki o sprawiedliwość i pokój oraz radosnej celebracji życia” (Laudato si’ 207).

Doświadczenie

Nasze wspólnoty żyjące w różnych częściach świata doświadczają różnych wymiarów kryzysu ekologicznego. W każdym miejscu, każda z nas jest wezwana do rozeznania ich konsekwencji dla naszego życia.

Dla osób żyjących w krajach rozwiniętych jest to normalne i są przyzwyczajone do tego, że odkręcają kran wykonując prosty ruch i płynie z niego woda, czysta woda; włączamy światło wykonując prosty ruch i miejsce jest oświetlone; włączamy komputer wykonując prosty ruch i natychmiast zaczynamy pracę lub surfowanie po Internecie; wykonując prosty ruch możemy naładować nasz telefon i można go ponownie używać. Jeśli chcemy gdzieś się udać po prostu wsiadamy do jednego z naszych samochodów. A jeśli coś nie działa w tak prosty sposób, to być może nawet wywołuje nasze zdenerwowanie. Ale ceną za to wszystko jest to, że ludzie żyjący w innej części świata „popadają w poniżającą nędzę bez realnych możliwości poprawy”

(Laudato si’ 90, por. 50).

Niektóre dane: według wspólnego raportu WHO i UNICEF z 2017r. jedna trzecia światowej populacji (czyli 2,1 miliarda ludzi) nie ma dostępu do czystej wody pitnej, a ponad połowa (ok. 4,5 miliarda ludzi) nie posiada urządzeń sanitarnych w swoich domach ani w ich pobliżu. Ok. 1 miliard ludzi na całym świecie nie ma w ogóle dostępu do prądu.

Ludzie żyjący w krajach postkomunistycznych spostrzegli, że tak bardzo upragniony od dawna dobrobyt nie rozwiązał wszystkich naszych problemów; co więcej, spowodował nowe problemy. Mogłoby to stać się być naszą historyczną misją, aby pokazać swym życiem jak uniknąć pułapek, w które, jak się wydaje, inni już wpadli.

Dla ludzi żyjących w krajach rozwijających się – w dialogu oraz polegając na mądrości lokalnych wspólnot i powszechnym doświadczeniu Kościoła – byłoby ważne, aby stawać się orędownikami alternatywnej postawy wobec życia, która jest oparta na miłości i dzieleniu się.

Refleksja

„Nikt nie chce wrócić do epoki jaskiniowej, ale konieczne jest spowolnienie marszu, aby obserwować rzeczywistość w inny sposób, gromadzić osiągnięcia pozytywne i zrównoważone…”, pisze Papież Franciszek w Laudato si’ (114). Rzeczywiście, to jest ważne, aby rozgraniczyć w naszym osobistym życiu jakie mamy podstawowe potrzeby, które tym samym stanowią część naszej ludzkiej godności, a co jest niepohamowaną konsumpcją. Jeśli poziom naszej konsumpcji w znacznym stopniu przekracza poziom równowagi na świecie, wtedy powinniśmy się zastanowić czy nasze konsumenckie zapotrzebowania są naprawdę konieczne dla naszego życia. W ten sposób będziemy mogli podejmować decyzje dotyczące naszej konsumpcji w wolności, zgodnie z głosem naszego sumienia. A gdy świadomie rezygnujemy z niezrównoważonej konsumpcji, nie ograniczamy jakości naszego życia; wręcz przeciwnie, pogłębiamy je (Por. Laudato si’ 223).

Działanie

Jesteście Posłane przypomina nam: „U korzeni naszego człowieczeństwa znajdujemy tęsknotę i potrzebę, by być dla innych. Nasza Konstytucja wzywa nas więc, byśmy tkwiąc głęboko
w naszym świecie, służyły wszędzie tam, gdzie są najbardziej potrzebujący, i byśmy poświęcały nasze życie bez reszty, aby inni mogli żyć” (Słowo wstępne).

  • Poświęćmy pewien czas na rozgraniczenie naszych potrzeb i naszej kompulsywnej konsumpcji i rozważmy jak możemy „poświęcić nasze życie bez reszty, aby inni mogli żyć”.
  • Okres Wielkiego Postu zaczyna się w tym miesiącu – 14 lutego. Rozważmy przesłanie Papieża Franciszka na 1 września 2016 r.:
    • „Uczmy się zabiegać o zmiłowanie Boże za grzechy przeciwko stworzeniu, których dotychczas nie potrafiliśmy uznać i wyznać. Zobowiążmy się też do podejmowania konkretnych kroków na drodze nawrócenia ekologicznego…”
    • Uznajmy „że w małym lub dużym stopniu przyczyniamy się do zaburzenia
      i niszczenia środowiska”.
  • Zachowajmy „zielony” post: wyznaczmy sobie możliwe do realizacji osobiste cele, dzięki którym możemy promować troskę o stworzenie,
    • zastanówmy się czy naprawdę musimy korzystać z samochodu w jakiejś sytuacji lub ile wody i światła potrzebujemy by wykonać jakąś czynność.

Modlitwa końcowa

Wszechmogący Boże, uzdolnij nas do patrzenia szerzej na potrzeby Kościoła powszechnego
i wspólnoty świata. Ponieważ ziemia i jej zasoby są Twoim darem dla całej ludzkości, spraw, abyśmy byli pełni szacunku, sprawiedliwi i oszczędni w korzystaniu z rzeczy stworzonych, zatroskani o potrzeby obecnych i następnych pokoleń. Obdarz nas odwagą, abyśmy postępowali sprawiedliwie, sprzeciwiając się w ten sposób wiarygodnie niesprawiedliwości
oraz daj nam pragnienie oddania naszego życia, tak aby inni mogli żyć (Por. JP Prolog, K 17, DG 2, 19).

Opracowane przez Erős M. Renáta SSND, Węgry dla Międzynarodowego Biura Shalom, Rzym, Włochy
Grafika pochodzi z Kierunku 24. Kapituły Generalnej. Projekt: Biuro Komunikacji Zgromadzenia.
Tłum. M. Chiara Burzyńska SSND